Op deze website staan veel familieverhalen. Vaak is zo’n verhaal het resultaat van een uitgebreide zoektocht. Inmiddels heb ik veel ervaring met het doen van onderzoek naar mijn eigen familiegeschiedenis. Zes tips hoe je zo’n onderzoek aan kan pakken.
Tip 1: Ga in gesprek over je voorouders
Alles langer dan 100 jaar geleden is openbaar en vaak via internet te vinden. Het verhaal van je ouders, grootouders en soms ook overgrootouders is alleen via gesprekken met je familieleden te achterhalen. Vraag naar:
- Hun volledige namen
- De data van geboorte, huwelijk en overlijden.
- Welk beroep oefenden ze uit?
- Waar woonden ze?
- Wat waren belangrijke gebeurtenissen in hun leven?
- Zijn er foto’s bewaard gebleven?
- Zijn er boeken / tijdschriften / krantenartikelen over hen geschreven?
- Hebben ze zelf bronnen achtergelaten (dagboeken, brieven)?
- Welk familielid beheert het familiearchief?
Tip 2: Gebruik structuren om je informatie vast te leggen
Ik gebruik het programma Aldfaer om de stamboom van mijn familie bij te houden. In dit programma kan je eenvoudig voorouders toevoegen en belangrijkste levensgebeurtenissen vastleggen. Het is belangrijk om goed vast te leggen op basis van welke bronnen je bepaalde informatie aan je stamboom toevoegt. Dit vergroot de betrouwbaarheid.
Daarnaast gebruik ik een mappenstructuur voor het ordenen van alle bronnen rond een bepaalde voorouder. Vaste items zijn geboorte-, huwelijks- en overlijdensakte. Ook krantenartikelen en foto’s krijgen een plek.
Tip 3: Zoek online naar voorouders
Via de website Wiewaswie kan je zoeken naar voorouders. Huwelijksaktes leveren de meeste informatie op. De aktes vermelden naast de huwelijkspartners hun wederzijdse ouders. Ook worden de beroepen van alle in de akte genoemde personen vermeld. Een andere mooie website is Openarch , waarmee je zoekt op digitaal beschikbare aktes van je voorouders.
Het uitzoeken van de stamboom is de eerste stap in het onderzoek naar je familiegeschiedenis. Veel familie hebben wel een stamboom of kwartierstaat. Ook op internet zijn veel stambomen te vinden. Voer de namen van voorouders in bij Google en vaak is er al veel te vinden. Check wel of de gegevens kloppen. Wanneer websites verwijzen naar de originele aktes zijn ze vaak meer betrouwbaar.
Online kan je ook veel ondersteuning ontvangen, bijvoorbeeld in de Facebook-groep Genealogie / Stamboomonderzoek. Veel enthousiaste leden helpen graag om onleesbare aktes te ontcijferen of uit te leggen.
Lokale historische verenigingen bieden soms ook veel materiaal aan. De werkgroep Genealogie Urk heeft bijvoorbeeld van Urker families de kwartierstaten online gepubliceerd. Deze zijn hier te vinden.
Tip 4: Zoek online naar krantenartikelen
Via de website Delpher kan je zoeken in oude kranten. Deze zijn gescand met tekstherkenning. Voer de namen van je voorouders in, zowel de volledige naam als alleen de initialen (voorletters) en achternaam. Check altijd of het krantenartikel bij jouw voorouder kan passen. Klopt de tijd, woonplaats, beroep etc.
Tip 5: Doe onderzoek in online archieven
Veel archieven worden op provinciaal niveau bewaard, in een archief in de provinciehoofdstad. Hier zijn ook de bevolkingsregisters van de dorpen en steden uit die provincie vaak te vinden. Het Nationaal Archief biedt een overzicht van deze regionale historische centra.
Een grove onderzoekspoging kan gedaan worden via Archieven.nl door de naam van je voorouder in te voeren. Meestal moet je net een stap verder denken. Zat je voorouder in de gemeenteraad, dan kan je bijvoorbeeld zoeken naar de notulen van de gemeenteraad in een bepaalde periode.
Voor Urk is Het Flevolands Archief belangrijk. De dossiers van de Zuiderzeesteunwet geven bijvoorbeeld belangrijke informatie over Urker gezinnen in de jaren 1920 en 1930. Zoek hier door de naam van je voorouder in te voeren, bijvoorbeeld “Jan Baarssen”.
Online is tegenwoordig al heel veel te vinden. Veel archieven zijn gedigitaliseerd of kunnen op verzoek (vaak zelfs gratis, zoals bij het Stadsarchief Amsterdam) gedigitaliseerd worden. Dit maakt onderzoek doen makkelijk. Het bestuderen van de originele documenten in het archief is uiteraard aardiger. Je hebt dan zelf de brieven van je betovergrootmoeder in handen.
Tip 6: Bezoek fysieke archieven
Heb je dossiers gevonden die je online niet in kunt zien, of wil je ze graag echt zelf in handen hebben: ga naar het archief. Neem vooraf contact op wanneer je de stukken in kan zien. Vaak moet je je identificeren en niet altijd mag je foto’s van de stukken nemen.
Sommige stukken mogen niet openbaar gemaakt worden vanwege privacy-redenen. Er leven bijvoorbeeld nog kinderen van NSB’ers die het niet fijn vinden als het dossier van vader door jouw foto’s compleet op internet na te lezen is.
Lees hier voorbeelden van familieverhalen
- Het mysterie van de erfenis van Friese Boutjen
- Wat gebeurde er met Aron? Zoektocht naar een Joods jongetje
- Eerste Urkers wandelen over de dijk naar Lemmer
- Arie de Wit, de heldhaftige havenmeester van Urk
- Was Josephina Maria Tot een hugenote?
Ontdek meer van A.J. Baarssen
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
